Door: Martijn Rotteveel (CROW)
Het concept buurtbus bestaat al sinds 1977. Eerst als oplossing voor de ontsluiting van kleine kernen zonder openbaar vervoer. Met een vrijwilliger als chauffeur via vaak smalle routes werden reizigers vanuit het dorp naar de bushalte of het station gebracht. De buurtbussen hadden een eigen kaartjessysteem met een vaste prijs per rit en strippenkaarten – wie kent ze nog? – waren niet geldig.
Inmiddels is de buurtbus veel meer een onderdeel van het openbaarvervoersysteem geworden. De 8+1-busjes (groter mag niet vanwege het rijbewijs van de chauffeur) rijden naast de traditionele bussen in het buitengebied nu ook binnen grote steden als wijkbus (bijvoorbeeld Apeldoorn) of als stadslijn (bijvoorbeeld Kampen). De buurtbus vormt daarmee een belangrijk onderdeel van de haarvaten van het ov-systeem. Naast een oplossing voor gebieden waar niet eerder openbaar vervoer beschikbaar was, is de buurtbus nu ook een oplossing voor gebieden waar het openbaar wegvalt.
De belangrijkste kenmerken van een buurtbus:
- Vrijwilliger als chauffeur
- Maximaal 8 reizigers (wettelijke eis)
- Vaste haltes, route en dienstregeling
- Instappen bij haltes en daarbuiten
Op vrijwel alle kenmerken zijn uitzonderingen mogelijk. Dat maakt dat het concept van de buurtbus op verschillende manieren wordt uitgevoerd. Er zijn buurtbussen die rijden na reservering (in Twente en Zeeland) waardoor een vaste dienstregeling en route ontbreken. Of buurtbussen waar in de avonduren of in het weekend beroepschauffeurs rijden (al dan niet na reservering).
In veel regio’s rijden de buurtbussen inmiddels met een betaalsysteem, zoals de grote bussen, waardoor reizigers kunnen inchecken met OV-chipkaart of bankpas. Dat maakt het gebruik voor de gemiddelde reiziger een stuk eenvoudiger. Helaas is dit niet overal zo, waardoor reizigers voor een verrassing kunnen komen te staan en bijvoorbeeld een los kaartje moeten kopen.
De buurtbus is dus een mooie maatwerkoplossing voor kleine vervoerstromen. De vervoerder kan met vrijwilligers samen mooie, goedwerkende lijnen aanbieden waarmee reizigers praktisch tot de voordeur kunnen komen. De groei van de buurtbuslijnen vraagt wel om meer aandacht in het werkveld. Komend jaar gaat CROW daarom aan de slag met een vernieuwing van het Handboek buurtbus en kijken naar de knelpunten die vervoerders en buurtbusverenigingen tegenkomen.
